ĐỜI SỐNG

ĐIỂM NHÌN VIỆT NAM "Mùa Xuân về" và "Mùa Thu tới" bán đảo Hàn

Seoul đang bước vào thu một cách thật êm ả và yên bình. Sự yên bình ấy không chỉ đến bởi cái nắng dịu nhẹ và những cơn gió mát trong lành, hay gương mặt phấn chấn của người dân thủ đô rộn rã trở về nhà, về quê khi kỳ nghỉ lễ Tết trung thu Chuseok đang tới gần, trên tay không thể thiếu các hộp quà sặc sỡ. Sự yên bình ấy còn đến bởi những diễn biến tích cực trong quan hệ liên Triều trong suốt gần một năm qua. Chỉ mới vài ngày trước thôi, Tổng thống của họ vừa trở về từ Triều Tiên với thỏa thuận về một bán đảo không có hạt nhân và chiến tranh. Được tiếp đón ở mức trọng thể nhất, ông Moon Jae-in không chỉ là Tổng thống Hàn Quốc đầu tiên có bài phát biểu trước đông đảo người dân miền Bắc, mà còn cùng nhà lãnh đạo nước này du ngoạn ngọn núi Baekdu (Bạch đầu), ngọn núi thiêng liêng của dân tộc Hàn. Một người bạn Hàn của tôi nói đùa rằng, “Bán đảo này chưa bao giờ an toàn đến thế. Cậu quả là may mắn đấy!” Tôi thì cảm thấy may mắn và vinh dự khi được chứng kiến những khoảnh khắc lịch sử khó quên của một dân tộc bị chia cắt đã hơn bảy thập niên, luôn luôn đau đáu với mong ước thống nhất.

Toàn văn Tuyên bố Bàn Môn Điếm 27/4 được dán trên áp phích công cộng xung quanh khuôn viên Đại học Quốc gia Seoul. (Ảnh: Đỗ Diệu Khuê)

Tấm vé tàu hỏa xuyên lục địa Á-Âu, chặng chạy thẳng từ Seoul tới Bình Nhưỡng – Áp phích tại một ga tàu điện ngầm Seoul. (Ảnh: Đỗ Thảo Miên)

Quả thực, chưa bao giờ bầu không khí của hòa bình và thống nhất lại lan tỏa mạnh mẽ trên khắp bán đảo Hàn như năm nay. Khi đoàn vận động viên và cổ động viên miền Bắc tới miền Nam để tham dự Thế vận hội Mùa đông PyeongChang vào tháng Hai vừa qua, và hai đoàn Nam–Bắc cùng diễu hành chung dưới lá cờ in hình bán đảo thống nhất màu xanh trên nền trắng trong lễ khai mạc, hy vọng về hòa giải và hòa hợp dân tộc một lần nữa lại được thắp lên. Vào tháng Tư, Chủ tịch Kim Jong-un đã trở thành nhà lãnh đạo miền Bắc đầu tiên đặt chân tới lãnh thổ Hàn Quốc kể từ khi đất nước bị chia cắt.
Khi Chủ tịch Kim tới phần phía Bắc của làng đình chiến Bàn Môn Điếm vào buổi sáng ngày 27 tháng Tư, Tổng thống Moon đã cười rạng rỡ và bắt tay ông Kim. Đứng ở hai phía của đường ranh giới quân sự liên Triều MDL – biểu tượng của sự chia cắt bán đảo Triều Tiên – hai nhà lãnh đạo thân mật chào hỏi lẫn nhau. Cảnh tượng này ấn tượng đến mức, một vài ngày sau hội nghị thượng đỉnh liên Triều lần thứ ba trong lịch sử, báo chí Hàn Quốc tràn ngập hình ảnh những đứa trẻ bắt tay nhau khi được cha mẹ đưa tới thăm Bàn Môn Điếm. Cái bắt tay lịch sử của hai nhà lãnh đạo được xem là đã mở ra một thời kỳ mới. Bởi hình ảnh đó không chỉ có ý nghĩa to lớn với người dân hai miền Nam–Bắc, mà còn thu hút sự chú ý của bạn bè quốc tế, của các khách du lịch nước ngoài đang đổ dồn tới xứ sở kimchi bởi điều kiện an ninh và không khí hòa bình trên bán đảo.
Không chỉ cùng trồng cây thông sinh trưởng từ năm 1953, năm ký kết Hiệp định đình chiến, bằng đất của núi Halla trộn với đất của núi Baekdu, tưới bằng nước sông Hàn và sông Daedong, ông Moon và ông Kim còn cùng nhau đi dạo, trò chuyện thân tình, củng cố sự tin tưởng lẫn nhau. Đây đều là những điểm bất ngờ so với với hai hội nghị thượng đỉnh liên Triều trước đó. Tuy không thu về các điều kiện cụ thể đối với vấn đề phi hạt nhân hóa miền Bắc, nhưng chính tinh thần của cuộc gặp gỡ của hai nhà lãnh đạo đã làm lay động nhiều người trẻ Hàn Quốc vốn không mấy mặn mà với thống nhất. Hai bên cam kết cùng theo đuổi hòa bình và thịnh vượng trên báo đảo Hàn, và nhất là sự thống nhất. Từ “thống nhất” không chỉ xuất hiện tới bốn lần trong tuyên bố chung giữa lãnh đạo hai nước sau hội nghị lịch sử, mà còn được đưa vào tiêu đề – “Tuyên bố Bàn Môn Điếm vì hòa bình, thịnh vượng và thống nhất trên bán đảo Hàn.”
Trong những tháng sau đó, một loạt các hoạt động hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực từ quân sự, văn hóa–nghệ thuật, thể dục thể thao, đến kết nối đường sắt, tổ chức đoàn tụ các gia đình bị ly tán do chiến tranh, mở lại văn phòng liên lạc liên Triều… đã liên tục được xúc tiến. Tốc độ tiến triển mau chóng trong quan hệ liên Triều thậm chí đã khiến chính quyền của tổng thống Mỹ Donald Trump lo lắng. Washington sợ rằng sự sốt sắng của Seoul trong việc cải thiện quan hệ với Bình Nhưỡng sẽ ảnh hưởng đến chính sách cấm vận mạnh mẽ của Mỹ và Liên hợp quốc với Triều Tiên nhằm phi hạt nhân hóa nước này.
Tuy nhiên, hai miền Nam–Bắc dường như không có cả thời gian để bận tâm tới những nghi ngờ của bên ngoài, bởi họ còn phải tập trung vào các dự án hợp tác, trao đổi song phương vì nhiều viễn cảnh tươi đẹp cho tương lai. Không khí lạc quan, thậm chí có phần sôi sục ấy có thể cảm nhận được từ các khẩu hiệu, áp phích khổ lớn trên phố phường và tàu điện của trung tâm Seoul, trong các câu chuyện hàng ngày có sự tham gia hăng hái của người trẻ, và tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Moon cũng như quan hệ liên Triều. Báo chí cũng truyền đi một thông điệp đầy hy vọng như vậy, khiến người dân càng thêm phấn khởi.
Kỳ vọng về một tương lai thịnh vượng cho bán đảo Hàn đã được phản ánh rõ nhất qua bài phát biểu của Tổng thống Moon nhân dịp Quốc khánh ngày 18 tháng Tám vừa qua. Sau khi nhấn mạnh “Ngày Quốc khánh chỉ thực sự đến khi hai miền Nam–Bắc trở thành một cộng đồng kinh tế chung,” ông Moon đã nhắc lại viễn cảnh về “con đường tơ lụa bằng xe lửa” (iron silkroad) – tuyến đường sắt đi xuyên lục địa Á–Âu nối cả bán đảo Hàn. Tưởng tượng tới ngày có thể rời ga Busan hoặc Seoul để du lịch tới châu Âu bằng tàu hỏa thông qua Triều Tiên, chắc hẳn ai ai trong chúng ta cũng đều cảm thấy háo hức.
Khi Tổng thống Moon tới Bình Nhưỡng vào ngày 18 tháng Chín vừa qua, Chủ tịch Kim đã hứa sẽ tới thăm Seoul trong năm nay, trở thành nhà lãnh đạo miền Bắc đầu tiên đặt chân tới thủ đô của miền Nam. Trong “Tuyên bố chung Bình Nhưỡng tháng 9,” hai phía cũng cam kết thúc đẩy tinh thần hòa giải, đoàn kết và thể hiện cho cả trong và ngoài nước thấy nhuệ khí của dân tộc thông qua việc tăng cường giao lưu văn hóa và nghệ thuật. Theo đó, Đoàn nghệ thuật Bình Nhưỡng sẽ biểu diễn tại Seoul trong tháng 10. Buổi biểu diễn lần này nhằm đáp lại buổi biểu diễn mang tên “Mùa xuân về” của đoàn nghệ thuật Hàn Quốc tại Bình Nhưỡng hồi tháng Tư. Theo đề xuất của ông Kim, chủ đề của buổi biểu diễn sắp tới sẽ là “Mùa thu tới.” Mùa xuân đã về và mùa thu đang tới, Tết Trung thu năm nay quả thực là một Chuseok đầy lạc quan và yên bình đối với toàn thể 80 triệu người dân trên bán đảo Hàn.

Đỗ Diệu Khuê Đại học Quốc gia Seoul
페이스북 유튜브

COMMENTS AND QUESTIONS TO koreana@kf.or.kr
Address: 55, Sinjung-ro, Seogwipo-si, Jeju-do, 63565, Republic of Korea
Tel: +82-64-804-1000 / Fax: +82-64-804-1273
ⓒ The Korea Foundation. All rights Reserved.

Copyright ⓒ The Korea Foundation All rights reserved.

페이스북 유튜브